Your browser (Internet Explorer 6) is out of date. It has known security flaws and may not display all features of this and other websites. Learn how to update your browser.
X
Post

Son Kullanıcı Lisans Sözleşmelerinin Elektronik Ortamda Kurulması

Patentli yazılım endüstrisinde son kullanıcı lisans sözleşmeleri (end-user license agreement, software license agreement) satın alan ile lisans veren arasında kurulan ve satın alana yazılımı kullanma hakkı veren sözleşmelerdir. Bu sözleşme ile kullanıcının yazılımı hangi şartlar altında kullanabileceği belirtilmektedir.

Bu sözleşmeler çoğunlukla yalnızca digital ortamda sunulur ve kullanıcının “Kabul et” linkine tıklaması ile kurulur. “Click-Wrap” olarak adlandırılan bu sözleşme kurma biçiminde sözleşmenin tamamı kullanıcıya o anda görüntülemekte olduğu web sayfasında gösterilir. Kullanıcının söz konusu sözleşme şartlarında değişiklik yapma imkanı bulunmamaktadır; kullanıcı yalnızca “Kabul Etme” ve “Reddetme” hakkına sahiptir. “Reddetme” hakkının tercih edilmesi halinde sözleşme kurulamamaktadır. Yazılımın indirilmesi kullanıcının sözleşmeyi “Kabul et” butonuna tıklaması şartına bağlanmaktadır. Daha önceden yazılımı kullanma hakkını satın almış olan kullanıcılara ise bu sözleşme tekrardan gösterilmez, kullanıcının kabul etme iradesi hatırlanır.

Elektronik ortamda bir diğer sözleşme kurma yöntemi ise “Browser-Wrap” olarak adlandırılmaktadır. İnternetten indirilmesi mümkün olan lisanslı bilgisayar programları için kullanılabilen bu yöntemde de sözleşme kullanıcının bilgisayar ekranında görüntülenmektedir. Ancak kullanıcının o anda görüntülemekte olduğu web sayfasında değil bir linke tıklanması ile açılacak bir başka web sayfasında görüntülenmektedir. Bu yöntemde ayrıca sözleşmenin okunması/görüntülenmesi kullanıcının tercihine bırakılmaktadır. Kullanıcının görüntülemekte olduğu web sayfasının alt kısmında yer alan “Sözleşmeyi okudum onaylıyorum” vb. bir kutucuğun tıklaması ile sözleşmeyi görüntülenmeksizin/okumaksızın da sözleşmenin kurulması yönünde irade açıklamasında bulunması mümkündür. Kullanıcı dilerse kutucuğun yanında yer alan linke tıklayarak bir başka web sayfasında sözleşme metnini görebilmektedir. Doktrinde sözleşmenin okunmaksızın kurulması eleştirimektedir.

Bazı Son Kullanıcı Lisans Sözleşmeleri (End-user License Agreement, EULA) ise “Shrink-Wrap” sözleşme olarak sunulmaktadır. “Shrink-Wrap” sözleşmeler, kullanıcıya fiziki olarak gönderilen ve paketin açılması ile sözleşmenin kurulduğu kabul edilen sözleşme çeşitleridir. Hem fiziki ortamda kullanıcıya ulaştırma zorunluluğunun olması hem de doktrinde shrink-Wrap sözleşmelerin geçerliliği konusunda olumsuz görüşler bulunması nedeniyle çoğunlukla elektronik formatta hazırlanan sözleşmeler kullanılmaktadır. Zira kullanıcı tarafından paketin açılması ile kurulduğu kabul edilen sözleşme kullanıcı okumadan yürürlüğe girmiş olmaktadır.

Çoğu son kullanıcı lisans sözleşmesi geniş yükümlülük sınırları belirlemektedir. Ayrıca bu sözleşmelerde sözleşmeye aykırılık olması halinde uygulanacak maddi hukuk, yetkili mahkeme seçimleri de dahil olmak üzere geniş anlamda düzenlemelere yer verilmektedir. Bazı durumlarda ise kanun boşluklarından yararlanılarak uygulanacak hükümleri tamamen kullanıcı aleyhine olacak şekilde de düzenlemektedirler.

Son kullanıcı lisans sözleşmeleri ister Click-Wrap ister Browser-Wrap isterse de Shrink-Wrap şekilde sunulsun kullanıcı tarafından dikkatlice okunmalıdır. Zira kullanma lisansı veren lisans sahibinin yükümlülüklerine getirilmiş olan sınırlamaların bilinmesi, uygulanacak maddi hukuk kurallarına aykırı davranılmaması, teknik arıza vb problemlerde lisans verenin destek verip vermeyeceği hususlarının bilinmesi kullanıcı açısından avantajlı olacaktır.

Av. Özge Demirel

Leave a comment  

name*

email*

website

Submit comment